blosse blog: “sport in de stad; van doel naar tool”

Alleen stedelingen zelf kunnen beweging ontwerpen. Het op juiste wijze faciliteren en verbinden van deze bewegingen is volgens ons een uitdagende vakinhoudelijke opgave. Blossity daagt stedelingen uit en doet niets liever dan beweging te integreren in de alledaagse stad. ‘Wat beweegt stedelingen om te bewegen?’ Een boeiende vraag die centraal stond bij het minisymposium ‘Sport in the City’, dat ik vorige week bezocht. Een belangrijke vraag ook bij het sportief en beweegbaar inrichten van de stad.

Om de relevantie van deze vraag te illustreren, nam Thijs van Bijsterveld (Shift A+U), de eerste spreker van de avond, zijn publiek mee terug in de geschiedenis. In het begin van de 20e eeuw werd sport voornamelijk gezien als iets ontspannend, het stadsleven even ontvluchten. Het Olympisch Stadion in Amsterdam, in gebruik genomen in 1928, was hierbij een opmerkelijke zet. Sport werd de stad ingehaald. Sport werd in het interbellum vooral gezien als het aanleren van strakke discipline. Later bloeide het verenigingsleven op en vulde de stad zich met steeds meer sportaccommodaties en clubhuizen. Waar sport in het verleden voornamelijk uit georganiseerde activiteiten bestond en collectief van aard was, komt men daar tegenwoordig nauwelijks meer aan toe. De stedeling wordt individualistischer en met een drukke baan en dito kinderen past een dergelijke mentaliteit niet meer in de agenda van hedendaagse stedeling.

Een sportloos bestaan dus voor de stedeling van vandaag? Zeker niet! zo stelt Vincent Kompier (Sport in the City). Dagelijks zitten zo’n 5 miljoen Nederlanders op de fiets en maken zij samen zo’n 14 miljoen ritjes op het 35.000 kilometer tellende fietspad dat ons land rijk is. Wat hen beweegt? Gewoon het alledaagse bestaan. De Nederlander is ongemerkt wellicht sportiever dan hij of zij denkt. En daar zit wat de panelleden betreft dan ook een belangrijke crux. Wanneer beweging en sportiviteit in het dagelijks leven worden geïntegreerd, is het lang niet zo moeilijk de stedeling hiertoe te zetten. Dit vergt wel aanpassing van de infrastructuur, Mathijs Dijkstra (MD Landschapsarchitecten) weet daar alles van. Veilige fietspaden, plekken om de fiets te stallen en mogelijkheden het rijwiel mee te nemen in de bus of tram. Volgens Dijkstra vereist het weliswaar een mindshift maar is het zeker mogelijk mensen te laten bewegen.

In de daaropvolgende uitdaging bevinden we ons nu. Goede samenwerking tussen gezondheidsbevorderaars en ruimtelijke planners is onmisbaar om kennis over wat mensen bezighoudt en motiveert te combineren met de ruimtelijke mogelijkheden in de stad. Lang niet altijd spreekt men dezelfde taal en ook tijdsplanningen lopen zelden parallel. Toch is het enorm belangrijk! Bovendien leidt het combineren van expertise uit beide disciplines tot creatieve maar vooral ook constructieve ontdekkingen.

Wanneer we mensen écht de ruimte geven om te bewegen en geen bordje ophangen met welke sport zij dienen te beoefenen op een specifiek ingerichte sportplek, komen zij liever in actie en houden dit bovendien langer vol. Een gezondheidsprofessional zal beamen dat wanneer een plek creativiteit prikkelt, de gebruiker met plezier in beweging komt. Een ontdekking waar juist ook de ruimtelijke planners mee uit de voeten kunnen. Wanneer een voetbalveld dat netjes aan de KNVB afmetingen voldoet niet op het pleintje in de wijk past, hoeft dit zeker niet alle sportieve potentie van tafel te vegen. Geen mono-functionele plekken, maar de gebruiker zelf laten ontdekken wat mogelijk is in de straat, wijk en stad! Een park waar ouderen graag wandelen en 30-ers hardlopen, is voor kinderen een jungle vol avontuur; een plein waarop doordeweeks door tieners skaten, kan in het weekend gebruikt worden voor de markt. Sport is geen losse activiteit, maar onderdeel van een leefstijl. Afhankelijk van de gebruiker worden plekken steeds verschillend benut en gevormd.

Sport integreren in het dagelijks stadsleven; er ligt nog een uitdaging. Toch het is niet onmogelijk de moderne stedeling te laten bewegen. Wanneer we beweging faciliteren in dagelijkse activiteiten; gezondheidsprofessionals en ruimtelijke planners samen om tafel gaan zitten en we – zowel als planner en als gebruiker – creatief omgaan met de ruimte die we hebben, kunnen verrassende stappen worden gezet. Blossity neemt u graag mee naar plekken waar sport niet het doel is maar een tool voor een blos op het gezicht!

__
Het symposium ‘Sport in the City’ vond op 20 juni 2013 plaats in Utrecht en werd georganiseerd door het Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie. Sprekers waren onder andere Thijs van Bijsterveld (Shift A+U), Mathijs Dijkstra (MD Landschapsarchitecten), Stefan Bendiks (Artgineering), Vincent Kompier en Daniel Casas Valle (beiden van Sport in the City)

*Bovenste afbeelding uit: ´Sport in the City´, ruimtelijk ontwerponderzoek, 2012, Daniel Casas Valle en Vincent Kompier.